Archive for the ‘People’ Category

Articles

Hun Sen's PhD degree

In People on January 26, 2009 by viCheth

hun-sen-dr-ppp1

Want to know how many Honorary PhD Hun Sen has confered up to now?  Go through the list below please:

- B.A. in Politics from the Cambodian Tertiary Education ( no year provided)
- 1991, an Honorary Ph.D. in Political Science, the National Political Academy, Hanoi.
- 1995 an Honorary Ph.D. in Politics, the Southern California University, USA.
- 1996, an Honorary Ph.D. of Law, IOWA Wesleyan College, USA.
- On April 10, 2001, an Honorary Ph.D. in Political Science, Graduate School of Dankook University, South Korea.
- On November 15, 2001, an Honorary Ph.D. in Political Science in the field of Foreign Relations, the University of Ramkhamhaeng, Thailand.
- On April 10, 2004, an Honorary Ph.D. in Political Science, the Irish International University of the European Union, Cambodia.
- On September 15, 2004, Hun Sen has been accepted and sworn in as a member of the Bar Association of Cambodia.
- On March 21, 2006, an Honorary Ph.D. in Political Science, the Soon Chun Hyang University, Seoul, received during his official visit to the Republic of Korea.
- On June 28, 2006, an Honorary Ph.D. in Education for Locality Development, Bansomdejchaopraya Rajabhat University, Thailand.
- On January 29, 2007, an Honorable Ph.D. in Education, the Ministry of Education and Training of Vietnam, along with the Hanoi National University of Education.
- On September 21, 2007, an Honorary Fellowship of Companion of Commercial Diplomacy, the Association of Certified Commercial Diplomats (ACCD), England.
- July 2008, the titles – Senator for Life, International Parliamentary for Safety and Peace and Ambassador at Large to the World Presidency
- July 2008, the Honorable Professor of Diplomatic and International Relations, the Universidad Empresarial de Costa Rica, Costa Rica.
- 7 January 2009, an Honorary Ph.D. in Economic, the Woosuk University of the Republic of Korea.

http://sokheounpang.wordpress.com/2009/01/10/373/

Articles

មរណភាព​របស់​លោក​កេង វ៉ាន់សាក់ៈ ​បញ្ញវន្ត​ខ្មែរដ៏ល្បីឈ្មោះនៅ​ជំនាន់​មុន

In People on January 26, 2009 by viCheth

ដោយ ស្ទេហ្វានី ហ្សេ. Ka-set.info 31-12-2008

clip_image001

ប៉ារីស (ប្រទេស​បារាំង) លោកកេង វ៉ាន់សាក់
© ឃីង ហុកឌី

លោក​សាស្រ្តាចារ្យ​បណ្ឌិត ​កេង វ៉ាន់​សាក់ បាន​លា​ចាក​លោកយើង​នេះ នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ទី​១៨ ខែធ្នូ ក្នុង​ជន្មាយុ​៨៣​ឆ្នាំ នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ​ម៉ុង​ម៉ូរ៉ង់ស៊ី​(Montmorency) នា​ទីក្រុង​ប៉ារីស ប្រទេស​​បារាំង បន្ទាប់​ពីកើត​​មាន​ជំងឺ​ម្យ៉ាង។​ លោក​​​សាស្រ្តាចារ្យ​បាន​និពន្ធ​រឿង​ល្ខោន​ចំនួន​២ កម្រង​កំណាព្យ និង​សិក្សាកថា​ជាច្រើន ទុក​សម្រាប់​បញ្ញាវន្ត​ខ្មែរ​ជំនាន់​ក្រោយ។​ លោក​​ក៏​​​ជា​​​អ្នក​​សេ្នហា​អរិយ​ធម៌​​ខ្មែរ​​មួយ​រូប​ផង​ដែរ​​។ នៅ​ក្នុង​ការ​ចង​ចាំ លោក​ក៏​ជា​អ្ន​ក​ប្រឆាំង​របប​រាជា​និយម​​​​​​ដ៏​ស្លាប់​រស់​ និង​ជា​អ្នក​ប្រៀន​ប្រដៅយុវជន​សាឡុត សរ ដែល​ក្រោយ​មក មាន​​​​ឈ្មោះ​​ថា​ប៉ុល ពត ដែល​ជា​មនុស្ស​បាត​ដៃ​ប្រឡាប់​ឈាម។

លោក​កេង វ៉ាន់​សាក់ កើត​នៅ​ឆ្នាំ​១៩២៥ នៅភូមិមួយ នា​ខេត្ត​កំពង់ឆ្នាំង។ បន្ទាប់​ពី​ប្រឡង​ជាប់​មធ្យម​សិក្សា​ទុតិយភូមិ​ផ្នែក​ទស្សនវិជ្ជា នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤៦ នា​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ លោក​បាន​ទទួល​​​អាហារូបករណ៍​ទៅ​សិក្សា​នៅ​ទីក្រុង​ប៉ារីស​(ប្រទេស​បារាំង)។ ទន្ទឹម​នឹងការ​សិក្សា​នេះ លោក​​ក៏​​បាន​ធ្វើការ​ជា​សាស្រ្តាចារ្យ​ជំនួយ​ភាសា​​ខ្មែរ​នៅ​សាលាជាតិជីវភាសាបូព៌ាប្រទេស​ (Ecole nationale des langues orientales vivantes)  នៅទីក្រុង​ប៉ារីស​ នៅ​ឆ្នាំ​សិក្សា​១៩៤៧-១៩៤៨ ​និង​ឆ្នាំ​សិក្សា​​១៩៥១-១៩៥២។ នៅ​ចន្លោះ​ពេល​នោះ លោក​បង្រៀន​ភាសា​ខ្មែរ​​​នៅ​​សាលា​សិក្សា​ផ្នែក​បូព៌ា​និង​អាហ្វ្រិក​​នៃ​សាកល​វិទ្យាល័យ​​ក្រុង​ឡុង​ដ៍។
លោក​ឃីង ហុកឌី អតីត​សិស្ស​ និង​មិត្តភក្តិ​របស់លោក​កេង វ៉ាន់​សាក់​ បច្ចុប្បន្ន​គឺ​ជា​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​ជាតិ​ស្រាវ​ជ្រាវ​វិទ្យាសាស្រ្ត​បារាំង​ បាន​រាយ​ការណ៍​​អោយ​​​​ដឹង​នៅក្នុង​អត្ថបទ​ចេញ​ផ្សាយ​មួយ​ថា លោកកេង​ វ៉ាន់​សាក់​​​បាន​រៀប​អាពាហ៍ពិពាហ៍​​ជាមួយ​ជនជាតិ​បារាំង ឈ្មោះ ស៊ុយ​ស្ហាន កុល​លើ​វិល (Suzanne Colleville) ៖ អ្នក​​ស្រី​ទទួល​​សញ្ញាបត្រ​ភាសា​ខ្មែរ ឡាវ និង​សៀម ហើយ​​​និង​បានទទួល​បរិញ្ញាបត្រ​ផ្នែក​វិទ្យា​សាស្រ្ត​​​រូប​វិទ្យា នៅ​មហា​វិទ្យាល័យ​វិទ្យាសាស្រ្ត​ កាអង់។​ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥២ លោក​បានត្រឡប់​មក​កាន់​ប្រទេស​​កម្ពុជា​វិញ ដោយអម​ដំណើរ​ដោយភរិយា​របស់​គាត់។ ដោយ​សារ​លោក​បាន​ប្រឡង​ជាប់​​បរិញ្ញាបត្រ​អក្សរ​សាស្រ្ត​ផ្នែក​ទស្សនៈវិជ្ជា នៅ​មហា​វិទ្យាល័យ​​អក្សរ​សាស្រ្ត​និង​មនុស្ស​សាស្រ្ត​ក្រុង​ប៉ារីស​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥១ ពេល​ត្រឡប់​មកវិញ លោក​បាន​ទទួល​​មុខ​នាទី​ជា​សាស្រ្តាចារ្យ​នៅ​វិទ្យាល័យ​ព្រះ​ស៊ីសុវត្ថិ នាទីក្រុង​ភ្នំពេញ ចាប់​ពី​​​ឆ្នាំ​​​១៩៥២ ដល់​ឆ្នាំ​១៩៥៨។​
មេដឹកនាំ​ម្នាក់ ក្នុង​ចំណោម​មេដឹកនាំ​សិស្ស​អាហារូបករណ៍កម្ពុជា​ នៅទីក្រុង​ប៉ារីស
លោក​គឺជា​ឥស្សរជន​សំខាន់មួយ​រូប​ ក្នុង​ចំណោម​ឥស្សរជន​សំខាន់ៗ​នៃ​សហគមន៍​​​និស្សិត​កម្ពុជា នៅទីក្រុង​ប៉ារីស។ លោក​ហ្វីលីព ស៊ត បាន​រម្លឹក​នៅ​ក្នុង​​សៀវភៅ​របស់លោក ដែល​មាន​ចំណង​ជើង​ «ប៉ុល ពត ការ​វិភាគ​សុបិន​អាក្រក់»​ ​ថា នៅអំឡុង​ឆ្នាំ​១៩៥០ កិច្ច​ប្រជុំ​បិទ​ជិត​នៃក្រុម​និស្សិត​ត្រូវ​បាន​រៀប​ចំ​ធ្វើ​​ឡើង​ជាច្រើ​នលើក​ក្នុងមួយ​ខែ នៅ​ក្នុង​អគារ​នៃ​ខ័ណ្ឌ​ទី១៥ របស់លោក​កេង វ៉ាន់សាក់ «ដើម្បីពិភាក្សា​អំពី​បញ្ហា​នយោ
ាយ ហើយនិង​អនាគត​ប្រទេស​កម្ពុជា ដែល​​ទទួលង​រង​ផល​ប៉ះពាល់​​ជា​លើកដំបូង​ពីសង្គ្រាម​នៅ​វៀតណាម​​»។ អ្នក​ប្រវត្តិ​សាស្រ្ត​រូប​នេះ​បានពន្យល់​ថា ជំនួប​ពិភាក្សា​នេះ «ឆ្លុះ​បង្ហាញ​អំពីការ​ចាប់​ផ្តើម​​រៀន​នយោបាយ​» របស់​សាឡុត សរ។
លោក​ហ្វីលីព បានគូស​បញ្ជាក់​ថា នៅសម័យ​កាល​នោះ លទ្ធិ​កុម្មុយនីស្ត​ស្ថិត​នៅ​​ឆ្ងាយ​ពីការ​ព្រួយបារម្ភ​របស់ពួកគេ។ លោក​បាន​លើកឡើង​ប្រវត្តិ​រីករាយ​ដ៏​ខ្លី​មួយ ដើម្បីគាំទ្រ​សំដីរបស់​លោក​ថា «លោក​កេង វ៉ាន​សាក់ផ្ទាល់ គឺជា​អ្នក​​ប្រាកដ​និយម​​នយោបាយ​ជាង​មិត្តភក្តិ​របស់​គាត់​ភាគច្រើន​។ លោក​ធ្លាប់​បានប៉ះ​ទង្គិច​ដោយ​អចេតនា ជាមួយ​យុវតី​បារាំង​មួយរូបនៃ​គ្រួសារ​គហបតី កាលពីមួយ​ឆ្នាំ​កន្លង​​ទៅ នៅពេល​លោក​​អញ្ជើញ​កញ្ញា​នោះ មកចូលរួមពិធី​បុណ្យ​មនុស្ស​ធម៌​ជាមួយ​លោក នៅពេល​រសៀល ដែល​រៀប​ចំ​ឡើង​ដោយ​​គណបក្ស​កុម្មុយនីស្ត​បារាំង​។ «លោក​បាន​តវ៉ា​ថា ខ្ញុំមិន​បាន​គិត​ថា​ពិធី​នោះ​គឺជា​ពិធីបុណ្យ​កុម្មុយនីស្ត​នោះ​ទេ​។ ខ្ញុំ​គិត​ថា​វា​គឺជា​ពិធី​បុណ្យ​មនុស្ស​ធម៌…»។ អ្នក​ប្រវត្តិ​សាស្រ្ត​រូប​នេះ​បាន​សង្ខេប​​ថា មណ្ឌល​សិក្សា​របស់លោក​វ៉ាន់ សាក់ «គឺជា​ពិធិការ​នយោបាយ» ហើយ​​​ចាប់​តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក​សមាជិក​​​របស់លោក​បាន​ចាត់ទុក​ខ្លួនឯង​គឺជា «អ្នក​​វឌ្ឍននិយម»។​
ប៉ុន្តែ ក្រោយមក លោក​កេង វ៉ាន់សាក់ មាន​លក្ខណៈខុស​ប្លែក​ពី​មិត្ត​ភក្តិ​របស់​គាត់​​មួយ​​ចំនួន​។ ខណៈពេល​សមាគម​និស្សិត​ខ្មែរ ដែល​មាន​លោក​​​ឡើង​ធ្វើ​ជា​ប្រធាន​បន្ត ត្រូវ​បាន​អញ្ជើ​ញ​ចូល​​រួម «ពិធី​បុណ្យ​យុវជន​ពិភព​លោក​​ដើម្បី​សន្តិភាព» នៅទីក្រុ​ងប៊ែរឡាំង លោក​បាន​សម្រេច​ចិត្ត​ ដក​ខ្លួន​ចេញពី​ដំណើរ​កំសាន្ត​​នេះ​ នៅ​នាទីចុង​ក្រោយ។ លោក​ហ្វីលីព ស៊ត បាន​​មានប្រសាសន៍​ថា «កន្លះ​​សតវត្សរ៍​ក្រោយមក លោក​វ៉ាន់សាក់ នៅ​តែគិត​​​ដល់​រឿង​នេះ​។ លោក​បាន​ពន្យល់​ថា អ្នកដទៃ​ផ្សេង​ទៀត​ត្រូវការ​ផ្តាច់ខ្លួន​ចេញពីខ្ញុំ។​ លោក​បាន​រៀប​រាប់​ថា ពួក​គេយល់​​ឃើញ​ថា​ខ្ញុំមិន​មែនជា​មនុស្ស​បរិសុទ្ធ​និង​រឹង​មាំដូច​ពួកគេ។ ខ្ញុំ​គិត​ពិចារណា​​​ច្រើន​ពេក… ខ្ញុំមិ​ន​តប​ត​អ្វីទាំង​អស់ […] លោកអៀង សារី (អតីត​មិត្ត​រួម​ថ្នាក់នៅ​វិទ្យាល័យ​) បាន​និយាយ​ប្រាប់​ខ្ញុំ​ថា៖ បង​​ឆាប់​​ទទួល​អារម្មណ៍​ពេក។ បង​​​នឹងមិន​អាច​ក្លាយជា​អ្នក​នយោបាយ​បាន​ឡើយ។ ដើម្បី​ធ្វើ​នយោបាយ គេ​ត្រូវ​​តែ​រឹង​មាំ..បង​នឹង​មិន​អាច​ធ្វើវា​បានឡើយ។ បង​បញ្ចេញ​មនោសញ្ចេតនា​ពេក​»​។​
ការ​ស្រឡាញ់​វប្បធម៌​ខ្មែរ
លោកគឺជា​សាស្រ្តាចារ្យ​វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​គរុកោសល្យ​នៅឆ្នាំ​១៩៥៨ សមាជិក​គណៈ​កម្មការ​ពិនិត្យ​​សៀវភៅ​​​អក្សរសាស្រ្ត​ខ្មែរនៅ​មធ្យម​សិក្សា​​ បន្ទាប់មក​ជា​សាស្រ្តាចារ្យ​អក្សរ​សាស្រ្ត វប្បធម៌ និង​អរិយ​ធម៌​ខ្មែរ នៅមហាវិទ្យាល័យ​អក្សរ​សាស្រ្ត និង​នៅពុទ្ធិក​​សាកលវិទ្យាល័យ​​ភ្នំពេញ ពី​ឆ្នាំ​១៩៥៩ ដល់​ឆ្នាំ​១៩៦៨… លោក​កេង​ វ៉ាន់សាក់ បានចំណាយ​ពេលវេលា​ធ្វើការ​ងារ​ ដើម្បី​ការពារ​អក្សរ​ និង​វប្បធម៌​ខ្មែរ។​ លោកគឺជា​សកម្ម​ជន​តស៊ូ​ធ្វើកំណែ​ទម្រង់​ភាសា​ខ្មែរ​ ហើយ​​​បាន​បង្កើត​ម៉ាស៊ីន​អង្គុលីលេខ​អក្សរ​ខ្មែរ​លើកដំបូង​​​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥២។​
នៅ​ខែ​មេសា ឆ្នាំ​១៩៧០ លោក​បាន​ត្រឡប់​ទៅ​កាន់​ប្រទេស​បារាំង​វិញ ដើម្បី​ត្រៀម​​សរសេរ​និក្ខេប​បទ​ថ្នាក់បណ្ឌិត ដែល​មាន​ចំណង​ជើង​ថា «ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​ជម្រៅ​វប្បធម៌​ខ្មែរ​»​ (Recherche d’un fond culturel khmer) ហើយ​​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧១ លោក​បាន​ឡើង​​ការពារ​ នៅសាកលវិទ្យាល័យ​ទីក្រុង​ប៉ារីស។​ ក៏ដូចជា​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​ជាវ​​ជា​ច
រើន​​​រូប​ផ្សេង​ទៀត លោក​ឃីង ហុកឌី បាន​ចាត់​ទុក​លោក​កេង​ វ៉ាន់​សាក់​ គឺជា «សាស្រ្តាចារ្យ​និង​ជា​បញ្ញាវន្ត​ខ្មែរ​មួយ​រូប ក្នុង​ចំណោម​​បញ្ញាវន្ត​​ខ្មែរ​ដ៏កំរ​​ រឺ​អាច​ជា​បញ្ញាវន្ត​តែម្នាក់​គត់ ដែល​បាន​ចូលរួម​នៅក្នុង​សកម្មភាព​នយោបាយ​ នៅក្នុង​ក្រប​ខ័ណ្ឌ​នៃការ​ពិចារណា​ជាលក្ខណៈ​​សាកល​មួយ ស្តី​ពី​អរិយធម៌​ និង​វប្បធម៌​ខ្មែរ​​។​​
អ្នក​ប្រឆាំង​របប​រាជានិយម​ដ៏ស្លាប់រស់​
នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥២ ពីទីក្រុង​ប៉ារីស លោកកេង​ វ៉ាន់សាក់​​បាន​ប្រឆាំង​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក្លា​ ​នឹង​​សម្តេច​នរោត្តម​ សីហនុ​​​​​។ លោក​​ហ្វីលីព ស៊ត បាន​លើក​ឡើង​ថា កម្រង​កំណាព្យ​​របស់លោកវ៉ាន់សាក់​ ​«ចិត្ត​ក្រមុំ» «ប្រើ​ប្រាស់​ពាក្យធៀបនៃ​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​ ដើម្បី​ធ្វើ​ការ​វាយ​ប្រហារ​ទៅ​លើ​របប​រាជានិយម»។ លោក​បាន​បន្ថែម​ទៀត​​ថា​លោក​វ៉ាន់សាក់​​ក្លាយ​​ជា «មនុស្ស​ម្នាក់ ក្នុង​ចំណោមមនុស្ស​អាក្រក់»​របស់​​សម្តេច​នរោត្តម សីហនុ ហើយ​របប​សង្គម​រាស្រ្តនិយម​របស់ព្រះអង្គ​បាន​ចាប់​​លោក​ដាក់​ពន្ធនាគារ​​ចំនួន​​ពីរ​​លើក។
នៅ​ចុង​​ឆ្នាំ​១៩៥៤ លោក​កេង វ៉ាន់សាក់ បានចូល​រួម​ជាមួយ​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ ហើយ​​លោក​បានចាប់ផ្តើម​ធ្វើ​កំណែទម្រង់ផ្ទៃ​ក្នុង​។ លោក​ឃីង ហុកឌី បាន​រម្លឹកថា​ លោក​កេង​ វ៉ាន់សាក់​ គឺ​ជា​​មេ​ដឹក​​នាំ​​គណបក្ស​ប្រជាធិប​តេយ្យ ដើម្បី​ចូល​រួម​​បោះឆ្នោត​នីតិបញ្ញត្តិ​សកល នៅឆ្នាំ​១៩៥៤  «​លោក​បាន​ប្រឆាំង​ដោយ​ចេញមុខ​នឹង​រាជបល្ល័ង្ក ជាពិសេស​គឺ​ប្រឆាំង​​ផ្ទាល់​នឹង​សម្តេច​នរោត្តម​ សីហនុ ដែល​ជា​ស្ថាបនិក​សង្គមរាស្រ្តនិយម»។ បន្ទាប់​ពី​បរាជ័យ​នៃ​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​របស់​លោក រដ្ឋាភិបាល​បាន​ចាប់​លោកដាក់​ពន្ធនាគារ នោ​ថ្ងៃ​ទី​១៣ ខែកញ្ញា ដល់​ថ្ងៃទី​៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ​១៩៥៥។ អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​​រូប​នេះ​បាន​​បន្ថែម​ទៀត​ថា​​ ​«ពេល​​ចេញ​ពីពន្ធនាគារ លោក​បាន​បោះពុម្ព​ផ្សាយ​កម្រង​កំណាព្យ​ ដែល​លោក​បាន​និពន្ធ​ក្នុង​ពេល​ជាប់​គុក ហើ​យ​កម្រង​កំណាព្យ​នេះ​បាន​​ទទួល​ឥទ្ធិពល​ដ៏​ខ្លាំង​ក្លា​ទៅលើ​កវី​និពន្ធ​ខ្មែរ​ជំនាន់​នោះ​»។
លោក​ Nasir Abdoul-Carime បាន​សរសេរ​នៅក្នុង​អត្ថបទ​មួយ ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ក្នុង​ព្រឹត្តិបត្រ​លេខ​៧ របស់​សមាគម Aefek (សមាគម​ផ្លាស់​ប្តូរ និង​បណ្តុះ​បណ្តាល​សម្រាប់ការ​សិក្សា​ភាសា​ខ្មែរ) ថា​«លោក​កេង វ៉ាន់​សាក់​ មិនដែល​បាន​បញ្ជូល​​គំនិត​កុម្មុយនីស្ត​នោះទេ ផ្ទុយ​ទៅវិញ លោក​តែង​តែ​តស៊ូ​ប្រឆាំង​នឹង​ស្ថាប័ន​​ព្រះមហាក្សត្រ។ គ្រប់​ចលនា​​នយោបាយ​ដែល​ប្រឆាំង​នឹង​រាជ​បល្ល័ង្ក បាន​ធ្លាក់​ចូល​ទៅក្នុង​គំនិត​របស់លោក​។ ម្នាក់ៗ​បាន​កែសម្រួល​គំនិត​ទាំងនោះ អោយ​​ក្លាយ​ជា​​«មនោគម​វិជ្ជា​ផ្ទាល់​ខ្លួន» តួយ៉ាង​ដូច​ជា​ខ្មែរក្រហម ក៏ដូច​ជា​ចលនា​​សាធារណៈរដ្ឋ​​ប្រឆាំង​របប​រាជានិយម»។​
នៅ​អំឡុង​ឆ្នាំ​១៩៦៨ បន្ទាប់​ពីមាន​​ការចុះ​បង្រ្កាប​ការ​ប៉ះ​បោរ​មួយ​​​នៅស្រុក​សំឡូត លោក​ត្រូវ​រដ្ឋាភិបាល​បញ្ឈប់​អោយ​លែង​បង្រៀន ហើយ​បាន​អោយ​ភ្នាក់​ងារ​​ឃ្លាំមើល​គេហដ្ឋាន​លោក​ទៀត ដោយោ​លោក​ជាប់​ចោទ​ថា​ជា​អ្នក​បំប៉ះ​បំបោរ​និសិ្សត​និង​សិស្ស​អោយ​ធ្វើ​សកម្មភាព​ប្រឆាំង​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​ជំនាន់នោះ។ លោក​ឃីង ហុកឌី​បាន​រៀប​រាប់ថា នៅពេល​ប៉ូលីស​​ចុះ​ឆែក​ឆេរ​នៅផ្ទះរបស់​លោក​ ប៉ូលីស​បាន​​រក​ឃើញ​សៀវភៅ ទាក់​ទង​នឹង​ម៉ាក់ ម៉ៅសេងទុង លេនីន និង​ទស្សនាវដ្តី​ប្រទេស​ចិន​ -ល- នៅ​បណ្ណាល័យ​​ផ្ទាល់​របស់​លោក ជាហេតុ​នាំ​អោយ​​​មាន​ការ​​ចាប់​ខ្លួន​លោក​។​
សង្គ្រាម​ស្លាប​ប៉ាកកា ជុំវិញព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧
នៅ​​ក្នុង​​ប
​សម្ភាសន៍មួយ កាលពីដើម​ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០០៧ ជាមួយ​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី សាស្រ្តាចារ្យ​​កេង វ៉ាន់​សាក់ បាននិយាយ​ទាក់​ទង​នឹងប្រវត្តិ​របស់​​កំពូល​ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​​ខ្មែរ​ គឺ​ព្រះបាទ​ជ័យ​វរ្ម័ន​ទី​៧ ដែល​ជា​ស្ថាបនិក​ប្រាសាទ​បាយ័ន និង​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​​ដ៏ខ្លាំង​ពូកែ​​ជា​ង​គេ​បំផុត​​។​ លោក​បាន​ប្រកាស​ថាព្រះ​ជ័យ​វរ្ម័ន​ទី​៧​​​បាន​ប្រគល់​ទឹក​ដីមួយភាគ​អោយ​ទៅ​សៀម…។ ការ​អះអាង​នេះ​បាន​បង្ក​អោយ​​មាន​ការ​តវ៉ា​ជា​ច្រើន។
ក្រោយ​មក​ លោក​កេង វ៉ាន់សាក់ បានពន្យល់​ថា​លោក​គ្រាន់តែ​ធ្វើកា​រស្រាវ​ជ្រាវ​ ដើម្បី​បង្កើត​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិត​ប្រាកដ និង​មិនមានបំណង​បំផ្លាញ​ឯកភាព​ជាតិ តាម​រយៈការ​បំផ្លាញ​និមិត្តរូប​ដ៏សំខាន់​មួយ​របស់ប្រទេស​ជាតិ​ឡើយ។
បរិយាកាស​មួយនៃការ​និរទេស​ទៅកាន់ប្រទេស​បារាំង​
លោក​ឃីង ហុកឌីបាន​រម្លឹកថា បន្ទាប់​ពី​រដ្ឋ​ប្រហារ​របស់លន់ ណុល នៅខែមីនា ឆ្នាំ​​១៩៧០ ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ក្លាយ​ជា​សាធារណៈរដ្ឋ​ខ្មែរ លោក​កេង វ៉ាន់សាក់ បាន​​ឡើង​ធ្វើ​ជា​ប្រធាន​វិទ្យាស្ថាន​ខ្មែរ-មន ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើតឡើង​ដោយ​លោក​​​​លន់ ណុល «ក្នុងគោល​បំណង​លើក​តម្កើន​វប្បធម៌​ខ្មែរ-មន ​ដើម្បី​អោយ​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ​មានមោទនភាព​ជា​ខ្មែរ និង​បង្រួប​បង្រួម​ខ្មែរ​ជា​ទូទៅ ការពារ​​កេរ្តិ៍​មរតក​​វប្បធម៌នេះ ​​ប្រឆាំង​នឹង​ចក្រ​ពត្តិវៀតណាម​កុម្មុយនីស្ត​»​។​
​នៅ​ខែកញ្ញា ឆ្នាំ​១៩៧១ លោក​ត្រូវ​បានតែង​តាំង​ជា​ភូឈួយ​ប្រតិភូអចិន្រ្តៃយ៍​​នៃ​សាធារណៈ​រដ្ឋ​​ខ្មែរ នៅ​អង្គការ​យូណេស្កូក្នុង​ក្រុង​ប៉ារីស ហើយ​បន្ទាប់មក​មាន​តួនាទី​ជា​ភារធារីនៃ​រដ្ឋាភិបាល​សាធារណរដ្ឋ​ខ្មែរ​ប្រចាំ​ប្រទេស​បារាំង (ពីខែ​តុលា​១៩៧៤ ដល់​ថ្ងៃទី​១២ មេសា ១៩៧៥) ពោល​គឺ​មុនការ​កាន់កាប់​​ទីក្រុងភ្នំពេញ ពី​សំណាក់​ពួក​ខ្មែរក្រហម​។
លោក​​បន្ត​រស់​នៅ​​ប្រទេស​បារាំង នៅជាយ​ក្រុង​ប៉ារីស រហូត​អវសាន​ជីវិត​របស់​លោក​ ដោយមិនបាន​ត្រឡប់​មកកាន់ប្រទេស​កម្ពុជា​ឡើយ។
នៅក្នុង​សុន្ទរកថា​នាឈាបនកិច្ច​សព លោក​ឃីង ហុកឌី បាន​រៀប​រាប់​ថា​លោក​សាស្រ្តាចារ្យ​​កេង វ៉ាន់សាក់ បាន​​​ផ្តល់​ប្រយោជន៍រួម​ដល់សហគមន៍ខ្មែរ និង​ជាតិ​​ខ្មែរ ទាំង​ផ្នែក​សិល្បៈ វប្បធម៌ និង​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​លើ​អរិយធម៌​ខ្មែរ នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​​និង​នៅប្រទេស​បារាំង។​ […] លោកគឺជាមនុស្ស​រាក់​ទាក់​និងគួរ​អោយ​ស្រឡាញ់​​​រាប់អាន​បំផុត លោក​ត្រៀមខ្លួន​ឆ្លើយ​តប​រាល់​សំនួរ​របស់​អតីត​និសិ្សត​របស់​​លោក សហការី និង​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​កម្ពុជា​ និង​បរទេស​ ទាក់ទង​នឹង​ប្រវត្តិ​សាស្រ្ត​ និង​អរិយធម៌​ខ្មែរ​។ លោកអាច​និយាយ​បាន​ច្រើនភាសា ហើយ​លោក​អាច​​និយាយ​​ពេញមួយ​ថ្ងៃ​ ដោយមិន​សំរាកបាន»។


Articles

Hoc lundy's Death: The CPP mourns one of its top human rights abusers

In People on January 26, 2009 by viCheth

Hok Lundy was a powerful official in the Cambodian People’s Party who weathered myriad claims of human rights abuses.

Wake Held; Police Chief’s Crash Investigated
By Heng Reaksmey, VOA Khmer
Original report from Phnom Penh
10 November 2008

Hundreds of Cambodia’s top officials, including Prime Minister Hun Sen, attended a wake for Hok Lundy Monday morning, following a deadly helicopter crash that is under investigation.
Hok Lundy, a close associate of Hun Sen and the nation’s top police official, died when his helicopter crashed in Rumduol district, Svay Rieng province, late Sunday night.
Maligned by critics as a brutal police commander high among the ranks of the ruling Cambodian People’s Party, Hok Lundy had been accused by rights groups of serious violations, including murder and torture, and in 2006 was denied US entry on suspicion of involvement of human trafficking. He rejected all charges made against him.
His lieutenant, police Lt. Gen. Neth Savoun, was named acting national police chief Monday.
A separate ceremony for Lt. Gen. Sok Sa Em, deputy commander of RCAF infantry, and two pilots, Tep Setha, 44, and Horn Ratha, 46, was held at Wat Lanka.
“I would like to express my deepest sympathy for the death of Gen. Hok Lundy,” said Lt. Gen. Sok Phal, deputy national police chief. “We’ve lost a high-ranking official in the government…. Right now we’ve sent a team of investigators to the crash site.”
He declined to speculate on the cause of the crash. Aviation officials have said poor weather was likely a factor.
Hok Lundy’s personal driver for more than 20 years, Chan Pov, told VOA Khmer Monday that before the helicopter crash the general had dined with businessmen Kith Meng and Meng Sreang in Phnom Penh.
Chan Pov said his boss decided to visit Svay Rieng “at the last minute,” for undisclosed reasons. Chan Pov drove Hok Lundy to the military airbase adjacent to Phnom Penh International Airport, where he watched him board a Sokha Airlines helicopter.
Prior to takeoff, the pilots looked to the sky, where stars were visible, and said a flight to Svay Rieng would be no problem, Chan Pov said. Fifteen minutes after the helicopter took off, the driver received a call from Sokha Airlines’s office warning of heavy rain over Svay Rieng. By then, Hok Lundy could not be reached by phone, Chan Pov said.
The driver was later able to reach one of the pilots, who told him they would arrive in Svay Rieng “in seven minutes.” Five minutes later, around 7:40 pm, he could not reach the pilots either. Five minutes after that, Phnom Penh International’s tower reported the helicopter had crashed.
Svay Rieng Governor Cheang Am said witnesses around the crash site reported hearing “roaring from the engine” over Doung Sar village, in Rumduol district. The helicopter crashed 15 kilometers outside the village.
Witnesses told the governor the helicopter glanced off a small hillside, as flames burned from its tail, before it crashed. Hok Lundy’s body was found 5 meters from the wreckage, Cheang Am said.
Hok Lundy, who was born in 1950 in the same district where he died, rose to power through the 1980s and became a central committee member of the CPP in 1997, following his promotion to national police chief in 1994.
Human Rights Watch accused him of collaboration in the deadly 1997 grenade attack on opposition protesters, extrajudicial killings in the 1997 CPP putsch and the trafficking of drugs and prostitutes. He was awarded a medal by the FBI for counterterrorism in 2006 and visited top Bureau officials in Washington in 2007. Read More »

Articles

Sichan Siv: ‘Golden’ Ambassador Returns With Memoir

In People on January 26, 2009 by viCheth

Sichan Siv, as US ambassador to the UN Economic and Social Council in 2004, discusses the US position before walking out to protest a vote giving Sudan a third term on the Human Rights Commission.

By Pich Samnang, VOA Khmer
Original report from Phnom Penh
28 November 2008

Sichan Siv was a victim of the Khmer Rouge. Among the nearly 2 million killed under the regime were 15 members of his family. But Siv Sichan has, as they say in Khmer, floating bones: He not only escaped death under the regime but rose to a high-ranking position in the White House.
He arrived for a brief visit to Cambodia this week to discuss his memoir, “Golden Bones,” published earlier this year.
He was appointed in 2001 as US ambassador to United Nation’s Economic and Social Council, having served as deputy assistant to then-president George H.W. Bush in Public Liaison office and as deputy assistant secretary for South Asian affairs, from 1989 to 1993.
The former ambassador told VOA Khmer in Phnom Penh that his successes came from the struggles and hardships he encountered as soon as he set foot in America, in 1976.
“I arrived in Connecticut with $2 in my pocket, and I think I was successful because I had to work,” he said. “I didn’t think of the past; it was agonizing and terrifying. So I thought about the future. I just kept working. I picked apples in Connecticut. I was a taxi driver in New York. And then I received a scholarship and got a master’s in international affairs at Columbia University.”
His rise came from inauspicious beginnings.
Sichan Siv worked for the American relief agency CARE before the Khmer Rouge entered Phnom Penh on April 17, 1975, five days after he missed the last evacuation helicopter. He had attended a meeting in Kampong Speu province seeking a way to help 3,000 stranded families.
That missed evacuation changed his life. He and his family were moved to Bati district, Takeo province, the birthplace of his already deceased father, as the Khmer Rouge declared Year Zero and began implementing their vision of an agrarian communist utopia.
Sichan Siv had been the only son in his family to attend college, earning a bachelor’s degree at Phnom Penh University. He spoke both French and English, making him a target of the Khmer Rouge guerrillas, who sought out intellectuals for execution. But it was not he who died.
“Among 16 of us, I was the only one who survived after we left Bati,” he said. He survived in silence. “I shut my mouth. I knew nothing, I heard nothing, I saw nothing, I said nothing. I just kept silent.”
The Khmer Rouge cadre would ask him about his background, he said, “but I kept telling them the same thing: I was a worker, worker, worker.”
He found himself working for the regime as a timber hauler in Sisophon, near the Thai border.
“On the 13th of February, 1976, I was sitting on the roof of a truck at the back of a truck. I jumped off and walked three days through the jungle to Thailand,” he said, falling into a pit of bamboo spikes along the way. “I was seriously injured, but I tried to limp to Thailand, where after I arrived, they put me in jail, because I had no documents.”
Once the Thais were convinced he was not a Khmer Rouge soldier, he was released to a refugee camp in Aragn, where he taught English to other refugees. By mid-1976, he was adopted by a family in the US. Thirteen years later, aged 41, he was working in the White House, becoming the 28th US ambassador to the United Nations.
The former ambassador said recently the success in his life was due to luck. He received his Columbia scholarship at a time when the university had announced it would admit people from poor countries. He entered the White House by chance, too, when the first Bush administration was looking for a foreign-language speakers and education in international affairs. (He had been among thousands of volunteer in Bush’s first election campaign, in 1988.)
Despite this seeming luck, some Cambodians view him as a man with golden bones—words that emerged as the title of his memoir, published in July by Harper Collins.
Siv Sichan presented a copy of “Golden Bones” to the National Library on Friday, following a lecture at Pannasastra University of Cambodia Thursday. The former ambassador will attend a book signing at Monument Books in Phnom Penh Saturday evening.

Articles

Gen. Ke Kimyan sacked as the RCAF commander-in-chief

In People on January 26, 2009 by viCheth

 kekimyan303Cambodge_Bona432 
Gen. Ke Kimyan (center),
Reaksmei Kampuchea newspaper
23rd January, 2009
Reported in English by Khmerization
Gen. Ke Kimyan has been sacked from his position as the Commander-in-Chief of the Royal Cambodian Armed Forces under a royal decree signed by King Sihamoni on the 22nd of January 2009, and Gen. Pol Saroeun has been appointed in his place.
According to Mr. Khieu Kanharith, the government spokesman, this is not a sacking, but rather it is a military reform. He said: “This is a routine reshuffle. It is a military reform.”
He added that Gen. Ke Kimyan has not been sacked. He will still serve in the RCAF. But when pressed what position Gen. Ke Kimyan will be appointed to, he refused to comment. At the same time as the removal of Gen. Ke Kimyan and the appointment of Gen. Pol Saroeun, the royal decree has also promoted seven other generals.
Gen. Ku Kim was promoted to Deputy Commander-in-Chief and a Joint Chief of General Staff. Gen. Meas Sophea has been promoted to Deputy Commander-in-Chief and Commander of the Army (Ground Forces). Gen. Mol Roeub, Gen. Chea Dara, Gen. Hing Bunheang and Gen. Sao Sokha has been promoted to Deputy commander-in-Chief of the RCAF on top of their current positions. Admiral Ung Samkhan has been moved from the Commander-in-Chief of the Navy to become the Deputy Commander-in-Chief of the RCAF.
Admiral Tea Vinh (Tea Banh’s brother) has been promoted to Commander-in-Chief of the Navy vacated by Admiral Ung Samkhan.
The royal decree to remove Gen. Ke Kimyan and to appoint Gen. Pol Saroeun was signed by King Sihamoni under the advice of Prime Minister Hun Sen.
Gen. Ke Kimyan held the position of Commander-in-Chief of the RCAF since 1993. He was appointed Commander-in-Chief of the RCAF on the 5th of July, 1994, after he resigned as a member of parliament. Before he was appointed as the RCAF Commander-in-Chief, he was the Under-Secretary of State of Defence.

Articles

ចៅសែន កុសល ហៅ ឈុំ ឧត្តម​ទីប្រឹក្សា​ព្រះ​មហាក្សត្រ បាន​ទទួល​មរណភាព

In People on January 26, 2009 by viCheth

RFA, 2009-01-24

Chau Sen Cocsal Chhum 02

លោក ចៅសែន កុសល ហៅ ឈុំ ឧត្តម​ទីប្រឹក្សា​ព្រះ​មហាក្សត្រ បាន​ទទួល​មរណភាព​ដោយ​រោគាពាធ​កាលពី​ថ្ងៃ​២២ មករា ២០០៩ ក្នុង​ជន្មាយុ​១០៤​ឆ្នាំ។

លោក ចៅសែន កុសល អតីត​ប្រធាន​រដ្ឋសភា​និង​ជា​អតីត​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ជំនាន់​សង្គម​រាស្ត្រ​និយម គឺ​ជា​ឥស្សរជន​ច្រើន​ជំនាន់ និង​ជា​ព្រឹទ្ធបុរស​នៃ​សហគមន៍​បារាំង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។

លោក​ប្រសូត​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​១ កញ្ញា ១៩០៥ នៅ​ខេត្ត​មាត់ជ្រូក កម្ពុជា​ក្រោម។ លោក​បាន​ទទួល​សញ្ញាបត្រ​បាក់ឌុប​ដំបូង​គេ​នៅ​កម្ពុជា ហើយ​បាន​ទទួល​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​នូវ​គ្រឿង​ឥស្សរយស​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ថ្នាក់​មហា​សេរីវឌ្ឍន៍ ព្រមទាំង​មេដាយ​ហៅ​ថា Legion d’honneur ថ្នាក់​ធិបឌិន ពី​ប្រទេស​បារាំង​ទៀត​ផង។

លោក ថាច់ សេដ្ឋា ប្រធាន​សហគមន៍​ខ្មែរ​កម្ពុជា​ក្រោម​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ចូលរួម​មរណទុក្ខ​ដោយ​បាន​សម្តែង​ក្តី​រន្ធត់​និង​សោកស្តាយ​ផ្ទាល់ខ្លួន​លោក​យ៉ាង​ខ្លាំង។ លោក​បន្ត​ថា ព្រះសង្ឃ​និង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ក្រោម​បាន​បាត់បង់​នូវ​វីរកុលបុត្រ​ខ្មែរ​មួយ​ដ៏​ធំធេង។

លោក​អតីត​ព្រឹទ្ធ​សមាជិក ថាច់ សេដ្ឋា ឲ្យ​ដឹង​ថា ក្នុង​មួយ​ជីវិត​របស់​លោក ចៅសែន កុសល គឺ​បាន​បម្រើ​ជាតិ​រហូត​ហើយ​ដោយ​ស្មោះត្រង់​បំផុត​ចំពោះ​ជាតិ សាសនា និង​ព្រះ​មហាក្សត្រ។

ក្នុង​ពេល​ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ សហព័ន្ធ​ខ្មែរ​កម្ពុជា​ក្រោម​ជុំវិញ​ពិភពលោក​ក៏​បាន​ផ្ញើ​លិខិត​ចូលរួម​មរណទុក្ខ​ព្រម​ទាំង​បាន​សម្តែង​ការសោកស្តាយ​ដោយ​រន្ធត់​ផងដែរ។

លោក ថាច់ ង៉ុកថាច់ នាយក​ប្រតិបត្តិ​សហព័ន្ធ​ខ្មែរ​ក្រោម​មាន​ប្រសាសន៍​ដូច្នេះ ៖ «ក្នុង​នាម​សហព័ន្ធ​ខ្មែរ​កម្ពុជា​ក្រោម​យើង​ខ្ញុំ​មាន​សេចក្ដី​រន្ធត់​ក្នុង​ការ​ដែល​សម្ដេច ចៅសែន កុសល គាត់​បាន​ធ្វើ​មរណភាព​កាលពី​ថ្ងៃ​កន្លង​មក​ហើយ​នេះ ហើយ​យើង​ខ្ញុំ​គណៈកម្មការ​សហព័ន្ធ​នឹង​ផ្ញើ​លិខិត​ចូលរួម​មរណទុក្ខ​ដល់​ក្រុម​គ្រួសារ​របស់​លោក ហើយ​និង​ឲ្យ​មាន​អ្នក​តំណាង​ដើម្បី​ទៅ​ចូលរួម​ក្នុង​ពេល​ពិធី​បុណ្យ​សព​របស់​លោក​នៅ​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ​ខាង​មុខ​នេះ​ផងដែរ»

លោក ចៅសែន កុសល ហៅ ឈុំ បាន​ត្រូវ​តែងតាំង​ជា​ឧត្តម​ទីប្រឹក្សា​ព្រះ​មហាក្សត្រ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩២។ រីឯ​ពិធី​បុណ្យ​ឈាបនកិច្ច​នឹង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ទី​២៥ ខែ​មករា នៅ​ភ្នំពេញ៕

http://www.rfa.org/khmer/indepth/chausencosal-passed-away-01242009001209.html

————-

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.